odżelaziacze
popularne filtry chemiczne usuwające żelazo i (często) mangan z wody. Występujące w wodzie żelazo wpływa na walory smakowe i estetyczne wody (wg PN maksymalna ilość to 0,5 mg/l). Najczęściej żelazo występuje w wodociągu jako wtórne zanieczyszczenie pochodzące z rur. We własnych ujęciach z wód głębinowych i gruntowych stężenie żelaza w zależności od warstw geologicznych zawierających np. rudę żelaza może wynosić do 30 mg/l. Najczęściej spotyka się zawartość żelaza do 5 mg/l. Obok żelaza występuje zawsze mangan w ilości około 10% zawartości żelaza. Jest on najczęściej przekroczony wg PN dopuszczających zawartość do 0,5 mg/l (w UE do 0,1 mg/l). Żelazo występuje w wodzie w postaci dwuwartościowych kationów będących w równowadze z anionami wodorowęglanowymi i/lub anionami siarczanowymi w zależności od ilościowego występowania wapnia i magnezu. Forma przezroczysta żelaza w wodzie po odstaniu tj, natlenieniu wody w krótszym lub dłuższym czasie przechodzi w żółty fluidalny osad opadający na dno. Mechanicznie możemy usunąć żelazo tylko wytrącone już z wody w postaci osadu. Chcąc usunąć rozpuszczone Fe należy przeprowadzić go z Fe+2 do Fe+3 poprzez utlenienie go tlenem znajdującym się w powietrzu. Prędkość liniowa w procesie odżelaziania powinna być w zależności od zawartości żelaza do 10 m/h, powyżej tej prędkości żelazo przechodzi przez złoże wraz z wodą. Jak widać z prędkości liniowych zmiękczania i odżelaziania proces usuwania jonów wapnia i magnezu oraz żelaza na żywicy jonowymiennej jest procesem zachodzącym w strefie dyfuzyjnej natomiast usuwanie żelaza na złożu typu birm, dolomit, brausztyn, greensand, G-1 w strefie kinetycznej. Wodę napowietrzamy aeratorami umieszczonymi pomiędzy pompą a hydroforem, następnie kierujemy wodę na złoże katalityczne filtra otwartego (najczęściej trójwarstwowy żwir o odpowiedniej granulacji) lub filtra pospiesznego. Obecnie dostępnych jest wiele złóż odżelaziających pod różnymi nazwami handlowymi, pod którymi kryją się odpowiednio dobrane ilości dolomitu, brausztynu (birmu), węgla aktywnego, złoża kwarcowego (żwiru).